SK¡D TA CISZA W TEMACIE ROLNO¦RODOWISKOWYM?

        Program rolno¶rodowiskowy jest dzia³aniem w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich. W Unii Europejskiej jest realizowany od 1992 roku. Podstaw± prawn± tego Planu s± dwie dyrektywy Rady Europy i jej dwa rozporz±dzenia: dyrektywa ptasia i dyrektywa siedliskowa oraz rozporz±dzenie WE Nr 1257/1999 i 1698/2005 (podajê dla urzêdnika, który je¼dzi po gminie i straszy ludzi, bo widocznie nie zna tych dokumentów).
          Program rolno¶rodowiskowy jest dobrowolny i obejmuje umow± 5 lat. Po tym okresie rolnik decyduje, czy pozostaje w programie, czy siê z niego wycofuje. Ka¿dy rolnik otrzymuje bezp³atn± pomoc o¶rodka doradztwa rolniczego. P³atno¶ci w ramach programu to dodatkowe pieni±dze niezale¿nie od dop³at bezpo¶rednich.
        Jest jeszcze mo¿liwo¶æ ³±czenia w jednym gospodarstwie kilku pakietów p³atno¶ci rolno¶rodowiskowych i wtedy s± one te¿ ze sob± sumowane, np. rolnictwo zrównowa¿one i ochrona cennych siedlisk przyrodniczych. Powoduje to znacz±ce zwiêkszenie pomocy dla rolnika. ( mamy wtedy dla jednej i tej samej dzia³ki obszarówkê + rol. zrównowa¿one + ochrona siedlisk)
        Obszar Natura 2000 daje mo¿liwo¶æ skorzystania z jeszcze wy¿szych dotacji rolno¶rodowiskowych (np. pakiet 5).

Rodzaje pakietów:

1. Rolnictwo zrównowa¿one: 360 z³/ha.
2. Rolnictwo ekologiczne: 260 - 1800 z³/ha.
3. Ekstensywne trwa³e u¿ytki zielone: 500 z³/ha (ekstensywne to znaczy u¿ytkowane w sposób tradycyjny).
4. Ochrona cennych siedlisk przyrodniczych poza Natur± 2000: 550 - 1200 z³/ha.
5. Ochrona cennych siedlisk przyrodniczych w Naturze 2000: 550 - 1390 z³/ha.
6. Zachowanie lokalnych odmian ro¶lin uprawnych: 570 - 4700 z³/ha.
7. Zachowanie lokalnych ras zwierz±t gospodarskich: 320 - 1500 z³/szt.
8. Ochrona gleb i wód: 330 - 470 z³/ha.
9. Strefy buforowe: 40 - 110 z³/mb.

          Szczegó³owe omówienie pakietu 4 i 5:
W sk³ad tych pakietów wchodzi 13 siedlisk, na które rolnik otrzyma p³atno¶ci (oczywi¶cie, je¿eli przyjmie program rolno¶rodowiskowy). Liter± "N" oznaczê p³atno¶ci w obszarze Natura 2000.
          Dla wyznaczonych siedlisk lêgowych ptaków: 1200 z³/ha i "N" (w Naturze 2000) - 1370 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje ornitolog rekomendowany przez ODR. Obowi±zuj± 1 lub 2 pokosy, wypas, lub 1 pokos i wypas. Termin koszenia: 01.08 - 30.09. Mo¿liwo¶æ nawo¿enia do 60 kg N/ha/rok.
          Dla torfowisk: 550 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik rekomendowany przez ODR.
          Dla mechowisk (³±ki bagienne zbudowane z mchów i turzyc): 1200 z³/ha i "N" - 1390 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik. Obowi±zuje 1 pokos.
          Dla szuwarów (stanowiska ro¶linne przy brzegach jezior lub rzek z³o¿one z trzciny pospolitej, pa³ki szeroko- i w±skolistnej, tataraku i oczeretu): 550 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik.
          Dla szuwarów wielkoturzycowych (stanowiska ro¶linne jak podano wy¿ej z dominacj± turzyc): 800 z³/ha i "N" - 940 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik. Obowi±zuje 1 pokos lub wypas.
          Dla ³±k trzê¶licowych ( stanowiska z znacznym udzia³em ro¶lin pó¼no kwitn±cych, tutaj wystêpuj± trzê¶lica modra, go¼dzik pyszny, mieczyk dachówkowaty i inne): 1200 z³/ha i "N" - 1390 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik. Obowi±zuje 1 pokos.
          Dla s³onoro¶li (pastwiska, ³±ki, szuwary okresowo zalewane wodami s³onymi): 1190 z³/ha, np. czynny wypas i koszenie w rezerwacie "Beka" nad Zatok± Puck±. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik.
          Dla pó³naturalnych ³±k wilgotnych: 800 z³/ha i "N" - 840 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik. Obowi±zuj± 1 lub 2 pokosy, lub 1 pokos i wypas. Termin koszenia: 15.06 - 30.09. Mo¿liwo¶æ nawo¿enia do 60 kg N/ha/rok.
          Dla pó³naturalnych ³±k siedlisk ¶wie¿ych: 800 z³/ha i "N" - 840 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik. Obowi±zuj± 1 lub 2 pokosy, lub 1 pokos i wypas. Termin koszenia: 15.06 - 30.09. Mo¿liwo¶æ nawo¿enia do 60 kg N/ha/rok.
          Dla lu¼nych muraw napiaskowych (nasze nieu¿ytki ze szczotlich± siw±): 550 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik.
          Dla muraw ciep³olubnych (zbiorowiska trawiaste bez pe³nego zwarcia, pomiêdzy trawami fragmenty nagiej gleby z ro¶linami jednorocznymi): 1200 z³/ha i "N" - 1380 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik. Obowi±zuje 1 pokos lub wypas. Termin koszenia: 15.07 - 30.09.
          Dla muraw bli¼niaczkowych: 800 z³/ha i "N" - 870 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik. Obowi±zuje wypas.
          Dla wrzosowisk: 550 z³/ha. Wyznaczenia za zgod± rolnika dokonuje botanik.

          Sk±d wiêc ta cisza w tym temacie w naszej gminie, skoro s± do wziêcia pieni±dze nawet za nieu¿ytki, bo takimi w naszym pojêciu s± murawy napiaskowe czy wrzosowiska. Dlaczego o tym g³o¶no siê nie mówi? Czy¿by komu¶ zale¿a³o na tym, by rolnicy nie zarabiali na uprawie roli, a w konsekwencji oddawali swe ziemie pod kopalnie?
          Dodatkowo op³ata za wyznaczenie stanowiska przez ornitologa czy botanika zostaje rolnikowi zwrócona wraz z pierwsz± p³atno¶ci± rolno¶rodowiskow±.
          W nastêpnych numerach G³osu opiszê pozosta³e pakiety programu rolno¶rodowiskowego.

          Korzysta³em z darmowych materia³ów szkoleniowych Pomorskiego O¶rodka Doradztwa Rolniczego:

          1.Katarzyna Radtke, "Program rolno-¶rodowiskowy", Gdañsk 2007.
          2.Katarzyna Radtke, "Zagro¿one siedliska przyrodnicze w Programie Rolno¶rodowiskowym na lata 2007 - 2013", Gdañsk 2007.

Jaromir A. ¦pio³ek